Portfolio
Wat is een portfolio?
Een portfolio is een ordner, een map, een doos of een koffertje waarin
uw kind werk verzamelt. Dit werk kan zeer divers zijn. Zo kan uw kind
bijvoorbeeld werkbladen en toetsen, maar ook werkjes, verhalen,
verslagen, brieven en foto’s met onderschrift in het portfolio bewaren.
Uw kind heeft hierin een actieve rol: het bepaalt zélf wat in het
portfolio komt en verantwoordt zijn keuze (in sommige gevallen doet uw
kind dat in samenspraak met de leerkracht).
Een portfolio is echter méér dan een bewaarplaats voor werk. Aan de hand van zijn portfolio laat een kind zien wat het heeft geleerd, hoe dat is gegaan en wat het in de volgende periode wil leren.
Verschillende soorten portfolio’s
Een portfolio bestaat (meestal) uit drie delen: een werkportfolio, een presentatieportfolio en een evaluatieportfolio.
Een werkportfolio is eigenlijk een bewaarplaats. In dit portfolio verzamelt uw kind het werk waar hij nog mee bezig is. Dit portfolio geeft uw kind en de leerkracht inzicht in de lopende activiteiten en in de mate waarin vooraf gestelde doelen worden behaald.
In het presentatieportfolio verzamelt uw kind zorgvuldig geselecteerde voorbeelden van zijn belangrijkste of beste werk. Kinderen selecteren werk waar ze trots op zijn en wat ze aan anderen willen laten zien.
Een evaluatieportfolio bevat informatie over de (leer)vorderingen van uw kind. Het kan gaan om objectieve toetsgegevens, maar ook om informatie van de leerkracht en van uw kind. In het evaluatieportfolio wordt gedocumenteerd wat uw kind heeft geleerd en hoe zijn ontwikkeling op verschillende terreinen verloopt (Jansen, Evers & Mulder, 2005).
Doel van het portfolio
Een school beslist zelf of en waarom zij het portfolio wil gebruiken.
Voor leerlingen in risicosituaties blijkt het portfolio veelal een goed
instrument om hun zelfvertrouwen een stevige impuls te geven. Deze
leerlingen hebben vaak een negatief zelfbeeld en wanneer zij werken met
een portfolio, leren zij weer trots te zijn op hun eigen kunnen. Ze zien
namelijk duidelijk dat zij zich in de loop van de tijd hebben
ontwikkeld.
Inhoud van het portfolio
Het werk dat in het portfolio komt, moet op een bepaalde manier worden
geordend. Dat geeft de leerlingen houvast en helpt hen bij het uitzoeken
en ordenen van werk. In het portfolio is veel aandacht voor de
reflectie op het eigen werk, in veel gevallen schriftelijk. Reflectie
betekent dat je nadenkt over je werk. Door stil te staan bij het werk en
door erover na te denken, krijg het kind inzicht in zijn eigen
leerproces.
Vorm van het portfolio
Hoe een portfolio eruit ziet, hangt af van de wensen en mogelijkheden
van de school. Het portfolio kan bijvoorbeeld de vorm hebben van een
ordner, hangmap, archiefdoos of koffertje. Het portfolio moet goed
toegankelijk zijn; de leerling, de leerkracht en de ouders moeten
gemakkelijk door het portfolio kunnen bladeren, zonder dat er allerlei
bladen uitvallen.
Als een school voldoende computers heeft, kan ze ook kiezen voor een digitaal portfolio. Voordelen: het bespaart ruimte en omdat het digitale portfolio via internet toegankelijk is, is het plaats- en tijdsonafhankelijk. Leerlingen kunnen dus op ieder moment en op elke plaats hun portfolio inkijken of aan anderen laten zien.
Overgang po-vo
Bij de overgang van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs kan
het portfolio worden meegenomen. Bij de overdracht van uw kind kan het
portfolio een waardevol middel zijn. In een kennismakingsgesprek op de
vo-school kan uw kind het portfolio presenteren. Op deze manier wordt uw
kind dus nauw betrokken bij de overdracht. De vo-school kan vervolgens
haar onderwijsaanbod aansluiten op het niveau van het kind en het in de
gelegenheid stellen om verder te werken aan zijn portfolio.